Eskwela sa Gilid ng Kalsada

Ni Rhoy Cantal

Bata… bata… bata na ubod
Nang kulit. Kahaba-haba mong pasensiya
Kanilang uubusin pawis mo’y tumatagaktak
pero sila ay nagkukulit pa rin.

Kakaiba ang LikhAral classroom
At hindi basta-basta. Sa gilid
Ng kalsada kami ay nagkaisa na doon
Turuan mga batang aming dala-dala
Hindi alintana ang init sa umaga.

Aminado sa unang araw, ako ay
May kaba dahil ang mga batang
pumunta ay hindi lamang dalawa
pero ang kaba ay nawala nang ang mga bata
ay ngumiti at ang unang araw ay
naging masaya.

Lalo nila akong napasaya
Nung makita ko sila na mas
Dumami pa. Hindi ko inisip na sila
Ay sawayin, bagkus iniisip ko
Na sila ay turuan.

Aminadong ako’y naaasar dahil
Sila ay sobrang kulit at pasaway
Alam ko sila ay magagalit at hindi
Na babalik ‘pag ako ay nagsungit
Kaya pasensya ko ay hinabaan at
Pakikisama sa kanila ay mas lalo
Pang ginandahan

Sa pangatlong araw mas lalo
Pa akong ginanahan na sila ay
Turuan dahil sa bawat araw o oras
Na kasama ko sila ako ay kanilang
Napapatawa sa bawat yakap at
Ngiti nila pagod ko ay nawawala
Mga munting bata na ubod
Ng kulit pero kahit na ganun
Mas lalo pa akong ginanahan
Mag patuloy ng Likharal

Mga batang akala mo hindi
Marunong makinig, mga batang akala
Mo puro pag papasaway lang ang
Gagawin, hindi naman pala dahil
Lingid sa kaalaman ko ang mga
Batang iyon ay mas nagiging aktibo

Naging pasaway man sila, pero
Malaking respeto ang ibinigay
Nila. Dahil hindi ko ipinaramdam
Na iba ako sa kanila
Dahil mas pinaramdam ko na kami
Ay iisa

Hindi naman kami magkakapatid sa dugo,
Magkakapatid naman kami para sa puso nila
Hindi ko ipinaramdam na guro ako para sa kanila
Kundi ipinaramdam ko na kami ay iisa.

Sa ika-limang araw ramdam ko ang
Saya nila iba ang ngiti sa bawat
Mukha nila andun ang galak nila dahil
Hindi sa tapos na kundi dahil sa
Makukuha na nila ang sertipikong
Pinagpaguran nila.

Salamat sa Likharal dahil kahit sa konting panahon
Napalapit ako sa kanila.

Advertisements

Reaching Out to Families through ‘LikhAral’

by Christian Love Daroy-Gagno

The family is the basic unit of society, but it also can influence the member-individual the most. The Kapatiran-Kaunlaran Foundation Inc. (KKFI) believes in its importance in honing gifts and enabling people to unleash their potential to enjoy the fullness of life.

“Likharal” (Create and Learn) is the summer program of KKFI in reaching out to children from different communities. It aims to teach about the love of Jesus and to minister to them by advocating their cause.

This year, the theme of LikhAral is “Tahanan at Ako” (Home and Me). Tahanan came from the root word “tahan” which means to “stop crying”. Just like home. We find peace when we are at home.

With all the happening around us, it is difficult to find peace. Sometimes, even at home there is no peace.

Children experience several problems when they belong to a broken family. They encounter emotional breakdown and suffer depression which can lead to suicide.
Some are affected in terms of their attendance and performance in school. Filipino children feel insecure and some become irrational and suffer from anxiety disorder. Children who have no parental guidance tend to do what they want as long as they feel happy. Some of them may even get involved in drugs or other teens may get into pre-marital sexual activities.

The KKFI saw the effects of the brokenness of families in the communities and its impact on children’s psyche. The need to address families is so strong and urgent! That is why KKFI purposely created the theme “Tahanan at Ako”—to strengthen the families that children and youth may have a piece of peace when they are at home.
The theme has five sub-topics: Kabahagi, Kapamilya, Kapatiran, Kaharian, and Kapistahan.

“Kabahagi” emphasized the sense of belongingness to a family. “Kapamilya” is to strengthen the roles and responsibilities of family members. “Kapatiran” discussed the part of a family towards transformation of the community. “Kaharian” gives hope to children and youth that a Father in Heaven cares and loves them and they belong to His kingdom. “Kapistahan” is to celebrate families, perfect or not, a family is still gift in one way or another.

To add, LikhAral 2019 advocates against violence and abuse inside the homes. “Hinipuan po ako ng tatay ko” (I experienced malicious touch from my father) said “Happy” (not her real name) during one of the sessions of LikhAral. Happy is not the only one who disclosed an abuse inside their homes.

Through LikhAral, these issues were addressed and acted upon. Children need to feel safe and secure to enjoy the fullness of life.

This year, LikhAral reached 870 children and youth from seven communities. We will conduct LikhaAral again next year and the next. In fact, KKFI will continue to journey with the children until all are safely home.

Our Right to Have a Voice and to Be Heard

by Ruzelle Llarena Camposano
They’re the children who see the dumpsite as their playground.
They’re the children whose health is at risk
Because they spend their days and nights beside a landfill.
These children suddenly become jolly and excited
When they hear they’re going to be taught.
 
Then they will give their teacher a big hug
And they will flash their endearing smiles.
More endearing still are their positive attitudes
That remain in them in spite of the circumstance they face.
They are the reason why this teacher loves to teach.
I would love to give them a voice.
 
I want them to be heard.
These are the children under the KKFI program named “Kalinga Mo, Kinabukasan Ko”
That aims to provide opportunities for children-at-risk
To enjoy fair rights and opportunities,
To be part of community development.
 
Just like them, I used to be a kid who became a beneficiary of an organization
That advocates children’s right.
Most of the time I see my old self in them,
Eager and passionate to know what are their rights
And how can they apply this in real life.
And have a voice that is heard.
Like I have now.
46244417_2489565551084137_4866348626705645568_n

Kapayapaang May Kagalakan, Posible Ba?

Ni Nancy Caluya-Nicolas

Executive Director

 

May isang popular na awiting parati kong naririnig na kinakanta ng mga grupong relihiyoso: “Let there be peace on earth….”

Nakakaindak ang saliw ng awiting ito. At kung iyong nanamnamin ang lyrics ay titindig ang iyong balahibo. Bakit? Marahil dahil ang tinutukoy nito ay ang pangarap ng ating puso at kaluluwa—ang kapayapaan.

“Sumainyo ang kapayapaan,” ang bati ng ating Panginoong Jesu-Cristo sa mga apostol Niya nang siya ay muling nagpakita sa kanila matapos Siyang nabayubay sa krus. Kapa-yapaan ang isang bagay na pinakakailangan ng mga apostol nang oras na iyo. Nag-aalala sila para sa kanilang kaligtasan. Walang katiyakan ang kanilang hinaharap. Higit sa lahat, halos masira ang kanilang katinuan dahil sa lungkot na nararanasan nang mawala ang kanilang pinakamamahal.

Kailangang-kailangan nila ng kapayapaan ng isipan at kalooban. Alam ito ng Panginoon kaya’t ang pagba-ting “Sumainyo ang kapayapaan” ang isinalubong Niya sa kanyang mga pinakamamahal na apostol.

Ano nga ba ang “kapayapaan”? Hindi magkatulad o “synonymous” ang kapayapaan at katahimikan. Maaaring maging tahimik nang walang kapanatagan. Kung minsan ay napaparalisa na lamang sa isang tabi ang isang tao o hayop mang natatakot. Pinipili nilang manahimik maka-survive lamang.

Ang tunay na kapayapaan ay katahimikang may kapanatagan ang kalooban at kagalakan sa puso. Ito ang pinakananais ng lahat.

Ngunit mailap ng kapayapaan. Sa buong kasaysayan ng daigdig, uhaw na uhaw ang mga tao at mga gobyerno dito. Kaya’t kahit mababaw lamang ay ipinagmamalaki na ng mga namamayaning uri na naabot nila ang “kapayapaan” o “peace” o “pax” (sa salitang Latin).

Mula noong 27 taon bago isilang si Jesus (27 B.C.) hanggang 180 taon matapos Siyang mamatay ay ipinagmalaki ng Roma na napanatili nila umano ang kapayapaan sa buong emperyo. “Pax Romana” ang tawag nila dito.

Diumano’y nakaranas naman ng “Pax Mongolica” noong ika-13 at ika-14 siglo sa mga bansang nasakop ni Genghis Khan at Mongol army niya. “Pax Britannica” naman ang itinawag kapayapaang naranasan mula 1815 hanggang 1914 sa Europa.

Nang magsimulang ang ika-20 siglo, “Pax Americana” naman umano ang naranasan ng malaking parte ng mundo, partikular ang Western Hemisphere, salamat sa “pagbabantay” ng Estados Unidos.

Sa lahat ng mga nabanggit na “pax” o kapayapaan, may mga kaakibat na pananakot o pagbabanta ng pwersa. Hindi ba maaaring walang ganito? Hindi ba posible maabot ang kapayapaan na may kagalakan at kapanatagan ang mga taon?

Bakit hindi natin subukan ang Pax Cristiana?

Hindi mababaw o “superficial” ang kapayapaang Kristiyano. Ang kapanatagang dulot ni Kristo ay sagad sa buto, ‘ika nga. Tumitimo sa puso’t isipan. Damay ang kaluluwa.

Ito ang kapayapaang “may kaga-lakan” na tinutukoy ng tema ng ika-68 anibersaryo ng Kapatiran-Kaunlaran Foundation Inc. (KKFI). Hindi ito pulitikal tulad ng Pax Romana at Pax Amerikana.

“Let there be peace on earth and let it begin with me,” ayon sa awitin. Hindi kailangang magkaroon ng alyansa ng mga grupo o maraming indibidwal upang maranasan ang Pax Cristiana. Madali lamang gawin upang makuha ito—tanggapin ang Panginoong Hesus bilang Tagapagligtas dahil inalay Niya ang kanyang banal na dugo upang tayo, bagama’t mga makasalanan, ay maligtas at makaranas ng buhay na walang hanggan.

Ngunit mahirap din sapagka’t hindi kailanman madali ang maging tapat sa sarili na magpakababa at tangga-ping hindi tayo maliligtas kailanman ng sariling pagsusumikap, gaano man ito kabuti sa ating pag-aakala. Mahirap manatiling tapat sa Diyos at matulungin sa kapwa.

Ngunit ang gantimpala naman ng mga mananatiling tapat ay ang walang katapusang kapayapaang may kagalakan. Ito ang uri ng kapayapaan na matatagpuan sa langit.

Ngunit hindi ibig sabihin nito ay hihinto na tayo sa pagsusumikap na makamit ang kapayapaang may kagalakan sa daigdig na ito pa lamang. Bilang mga Kristiyano, tungkulin natin ang iparamdam sa ating mga kapwa, lalo na ang mahihirap, ang uri ng kapayapaang ito upang mapatunayan lamang na ang Diyos ay sumasaatin sa Lupa at maging sa Langit.

Ito ang papel ng Kapatiran-Kaunlaran Foundation Inc.—ang ilapit ang Diyos sa mga mahihirap at nangangailangan at gayundin ay ilapit ang mga mahihirap at nangangailangan sa Diyos.

Sa tulong ng Panginoon ay tapat nawa nating maisakatuparan ang ating tungkuling iparanas sa tao ang kapayapaang may buong kagalakan na nagmumula sa Diyos.

 

Ang Silid-Aralan sa Likod ng Simbahan

Ni Joanna Marie Z. Merced

 

Paano kung ang iyong silid-aralan ay hindi ang isang tipikal na larawan ng isang classroom at matatagpuan lamang sa likod ng simbahan, papasok ka ba?

Alam ng lahat na ang eskwelahan ay ang pundasyon ng karunungan ng bawat mag-aaral. Nagsisilbi itong pangalawang tahanan kung saan itinuturo ang pagsusulat at pagbabasa.

Ito ang kwento ng mga mag-aaral ng Child Development Center ng Manila North Cemetery.

Ako si Joanna, naglilingkod sa Kapatiran-Kaunlaran Foundation Inc. (KKFI).  Ako ang itinalagang guro upang magturo sa mga batang nag-aaral sa may likod ng simbahan—isang malaking simbahan na may nakakubli palang eskwelahan.

Sa apat na sulok ng silid-aralan, may mga kwento ang bawat mag-aaral. Bilang guro, nakita ng aking mga mata ang buhay na mayroon ang mga batang mag-aaral. Mahihirap at mayroong simpleng pamumuhay. Sila ang mga batang may edad na apat hanggang anim na taong gulang. Labing-limang mag-aaral na naninirahan sa libingan ng mga patay.

Marami sa kanila ay may musmos pang kaisipan at sa sementeryo na sila namulat. Tama ang nabasa n’yo—sila ang mga batang nakatira sa loob ng sementeryo na kung saan ang mga museleo ng mga patay ang nagsilbing kanilang tahanan at bubong na kanilang masisilungan.

Doon, kasama nila ang kanilang mga nanay at tatay, mga kapatid, mga lolo at mga lola. Marami pa ang mga  kwentong nakakubli na hindi pa natin nalalaman.

Bilang guro sa aking mga mag-aaral, nasaksihan ko kung ano ba ang kakulangan sa kanilang pang-araw-araw na pangangailangan.

Bago ako pumasok ng eskwelahan, ako ang namamalengke ng mga pagkaing lulutuin para sa kanilang tanghalian, para mapunan ang isang beses sa isang araw nilang kailangan. Mapunan ang tiyang hindi nakakain ng agahan, mabusog ang sikmurang nalipasan na ng gutom dahil sa umagang nagdaan.

Nakakalungkot isipin pero iyon ang katotohanang hinarap  ko sa loob ng walong buwang pagtuturo ko sa mga batang mag-aaral sa likod ng simbahan. Kaya naman ito ang dahilan kung bakit ang KKFI ay patuloy na tumutulong sa mga batang naninirahan sa loob ng sementeryo.

Ito ay patuloy na naghahangad ng pagbabago ng pamumuhay sa bawat mag-aaral. Ito ang nagsusumikap makaipon ng pondo at naghahanap ng mga donasyon upang patuloy na makapagbigay sa mga pamilyang nangangailangan.

Saksi ako sa pagsusumikap ng maraming mag-aaral upang makapasok sa eskwelahan kahit malayo ang kanilang tahanan. Kung walang pamasahe ay nilalakad nila ang mahabang daan patungo sa simbahan huwag lang maipag-iwanan sa mga leksyon.

Tuwang-tuwa ako kapag ang aking mga mag-aaral sa likod ng simbahan ay pumapasok araw-araw. Kahit sa maliit na apat na sulok ng aming silid-aralan, maririnig mo ang kanilang mga kwento sa maghapong nagdaan, ang kanilang malalakas na tawanan, mga nag-uunahang kamay na itinataas para makasagot sa aming talakayan.

Pilit naming iniraraos ang pag-aaral sa araw-araw upang mayroon silang matutunan. Wala sa laki ng gusali ng eskwelahan para ikaw ay may matutunan. Ang mahalaga ay ang pagsisipag at pagsusumikap ng bawat batang mag-aaral para, sa darating na panahon kapag siya ay tagumpay na, siya naman ang magkukwento kung paano niya napagtagumpayan ang mga pagsubok ng nakaraan.

Hindi mahalaga ang kapayakan ng maliit na silid-aralan sa likod ng simbahan. Sa mga handang magsumikap, ito ay simula ng magandang kinabukasan.

 

Ang Trahedya at Pag-Asa ni Nene

ni Raquel Fabre

Bilang isang volunteer worker ng Kapatiran-Kaunlaran Foundation Inc. (KKFI), bahagi ng aking trabaho ang magturo ng Supervised Neighborhood Play (SNP) sa Longos, Pulilan Bulacan. Doon ko nakilala si “Nene” (di tunay na pangalan), apat na taong gulang.
Mahiyain si Nene, bihirang kumibo. Akala mo ba ay takot sa tao. Para sa akin, isang mala- king palaisipan si Nene.

Minsan, inakbayan ko ang kanyang nakakatandang kapatid at ikinagulat ko ang reaksyon niya dahil tila natakot din siya akin. Nahihiya ba sila? Natatakot?

Dahil dito ay nagbigay ako ng aking oras para sa mga batang ito. Nais kong makilala pa sila nang husto.

Isang araw, nabalitaan ko na nagkagulo sa bahay nila. May na-rape daw na isa sa kanila. Hindi ito halos matanggap ng kanilang ina. May mga pagkakataong mas gusto pa niyang magpakamatay. Ngunit nakakuha siya ng lakas upang lumaban mula sa kanyang mga anak.

Sa aking pakikipag-usap kay Nene, ang biktima ng pang-aabusong sekswal, ay may napansin akong mas malalim na sugat. Limang taon pa lamang pala siya ay sinimulan na siyang molestiyahin ng kanyang sariling ama.

Tila nakikipag-patintero siya sa loob ng maliit nilang bahay, parating umiiwas na maulit ang nakakasulasok na karanasan sa kamay ng sariling ama. Dumaan ang ilang taon ay nanatili ang takot niyang mapag-isa. Takot rin siya sa lahat ng lumalapit sa kanya at sa mga humahawak sa kanya.

Si Nene ay isa lamang sa maraming batang nakararanas ng mga bagay na hindi nila dapat pinagdadaanan, lalo pa’t sila’y nasa murang edad lamang. Kaya pala gayun na lamang sila umiwas kung inaakbayan ko sila. Ngayon ay nauunawaan ko na kung bakit.

Nang lumaon, nagkasundo ang magkapatid na ipakulong ang walang-pusong ama. Sa pagdaan ng mga araw ay lalo ko pa silang nakilala, si Nene at ang iba pang dumaan sa kanyang pinagdaanan. Dalawa pang batang babae na nakaranas ng katulad na mga pangyayari kasi ang nakilala ko magmula noon.

Bilang volunteer worker ng KKFI, naging katuwang ako sa paghahanap nila ng katarungan para sa isang baluktot na pangyayari. Sa tulong ng ating social worker ay sumuporta rin ang KKFI sa kanilang pangangailangang pinansiyal.

Habang buhay nang nakatatak sa isip at puso ng mga pamilyang biktima ang mga pangyayaring iyun sa buhay nila. Ngunit naniniwala ako na hindi nagtatapos doon ang istorya ng kanilang buhay. Hangga’t may mga nagbibigay sa kanila ng lakas ng loob ay kakayanin nilang umahon sa pagkakalugmok upang mabuhay nang may kabuluhan.

Ito ang pag-asang pinanghahawakan ng KKFI kaya’t patuloy itong tumutulong sa sa mga katulad ni Nene.

RISING FROM THE DEAD

by Glenda B. Gutierrez

 

“We now live outside of the cemetery,” says Anna B. Villegas, 32, apparently with proud air about her.

Anna is referring to the Manila North Cemetery (MNC), where her family used to live. To her and thousands of others who reside there, the life-goal has been to be able to own a house or at least rent a place outside of the MNC.

Anna’s dream came true because of the $4,000 livelihood grant that the Kapatiran-Kaunlaran Foundation Inc. (KKFI) received recently from the United Methodist Women (UMW).

On March 8, 2017, the grant was distributed to 13 recipients and Anna was one of them. She immediately bought a pedicab for her husband, Joselito, who now uses it to collect recyclable materials like plastic and glass bottles in Manila North Cemetery and neighboring communities.

Before acquiring the pedicab, the Villegas couple were caretakers of tombs in MNC.

“It was difficult living in the cemetery, especially when it rains and floods,” narrates Anna. “It is not safe there and there are a lot of drug addicts around.”

She says she and her family are now “happy to live in Caloocan City” albeit, still making both ends meet.

“Our monthly room rental is P2,000 plus P1,000 for electricity and water. My husband earns an average of P300-P400 a day, enough to meet the daily expenses,” she discloses, adding that Joselito works six days a week.

The Villegas family is blessed to receive a scholarship grant from a Korean national that benefits three of her four children, thereby augmenting the family income. She proudly says that her children are honor students: Krishen Keith Althea (Top 3), Kyle Dustin (Top 6) and Kristel Keith (Top 9). The youngest is yet to go to school.

Anna has her church, San Pancratio Parish in Caloocan City, for linking her to the generous Korean benefactor.

Anna wants the best for her family. Though she is a graduate of the Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) Housekeeping Course, she wants to prioritize taking care of her family instead of working abroad.

She keeps on learning and has attended workshops on candle-making, fabric conditioner-making and dishwashing soap-making.

She is also a parent-leader of the Department of Social Welfare and Development (DSWD) City Link since 2012.

Indeed, Anna is worth emulating. She and her husband continues to strive to improve their lives, and the first step came when they brought their family out of the cemetery.